
Od wielu lat miasto Zamość czyniło starania o powrót do korzeni związanych z najlepszymi tradycjami akademickimi, takimi jak działalność Akademii Zamojskiej w latach 1594-1784. Upór i konsekwencja osób zaangażowanych w zrealizowanie tego celu doprowadziły do powołania w Zamościu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej.
Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Zamościu została utworzona na mocy
rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 czerwca 2005 r.
i jest jedyną tego typu uczelnią publiczną w regionie, a od 01 października 2009 roku
na mocy uchwały Rady Ministrów z dnia 29 września 2009 roku PWSZ nadano imię Szymona Szymonowica.
PWSZ w Zamościu prowadzi zajęcia dydaktyczne na poziomie pierwszego stopnia studiów licencjackich i inżynierskich oraz studiów podyplomowych. Uczelnia przyjęła strukturę instytutową, w skład której wchodzą: Instytut Humanistyczny, Instytut Przyrodniczo-Techniczny oraz Instytut Matematyki i Technologii Innowacyjnych. W 2007 roku Uczelnia odkupiła od miasta budynek, który przeznaczono na Dom Studenta.
Misją PWSZ im. Szymona Szymonowica w Zamościu jest oferowanie wysokiej jakości kształcenia w postaci wiedzy i umiejętności, jaką uczelnia daje swoim absolwentom na dalszą ich życiową drogę.
Władze Uczelni dokładają wszelkich starań, aby zapewnić kształcenie na wysokim poziomie poprzez zatrudnienie uznanej w kraju i zagranicą kadry naukowo-dydaktycznej oraz nawiązanie współpracy z dużymi ośrodkami naukowymi. Obecnie Uczelnia ma podpisane porozumienie o współpracy z:
- UMCS w Lublinie
- Politechnika Lubelska
- Instytut Agrofizyki Polskiej Akademii Nauk w Lublinie
- Wołyński Instytut Ekonomiki i Zarządzania w Łucku
- Wołyński Państwowy Uniwersytet Narodowy im. Łesi Ukrainki w Łucku
- Prywatna Wyższa Szkoła Zarządzania Zasobami Przyrodniczymi w Kołomyi
- Instytut Biznesu i Technologii Innowacyjnych we Lwowie
- energieZentrum w Wolpertshausen
- Instytut Narodowy w Ostrogu „Akademia Ostrogska”
- Homelski Państwowy Uniwersytet Techniczny im. P.O. Suchowa w Homlu (Republika Białoruska)
- Wydział Inżynierii Mechanicznej Uniwersytetu Technicznego w Brnie (Republika Czeska)
Ponadto Uczelnia współpracuje z Katolickim Uniwersytetem Lubelskim Jana Pawła II w Lublinie, Centrum Kształcenia Praktycznego w Zamościu, Książnicą Zamojską im. Stanisława Kostki Zamoyskiego, Biblioteką Pedagogiczną w Zamościu oraz Związkiem Polaków miasta Kijowa.
Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Szymona Szymonowica w Zamościu,
w ramach programu ERASMUS nawiązała szereg kontaktów zagranicznych współpracując aktywnie z uczelniami w Belgii (Katholieke Hogeschool Limburg) oraz nawiązując porozumienie z uczelnią Artvin Coruh University w Turcji.
W ramach programu prowadzona jest również współpraca z przedsiębiorstwami w Niemczech i w Austrii (Fachhochschule Heilbronn, Wirtschaftsfoerderunggeselschaft Schwaebisch Hall).
Projekty unijne realizowane przez Uczelnię:
1) „Kształcimy nowocześnie. Działamy lokalnie. Wzmocnienie potencjału dydaktycznego PWSZ w Zamościu”
Zajęcia fakultatywne z matematyki i fizyki dla studentów na kierunkach mechanika i budowa maszyn oraz matematyka; praktyki i staże zawodowe dla beneficjentów projektu; podejmowanie działań ukierunkowanych na zwiększenie udziału przedsiębiorców w procesie dydaktycznym; organizacja spotkań z pracodawcami; rozwój działalności Biura Karier i Praktyk Studenckich; organizacja seminariów dla studentów nt. poruszania się na rynku pracy; organizacja i przeprowadzenie cyklicznych targów pracy w okresie realizacji projektu; utworzenie punktu konsultacyjnego dla studentów z modułem poradnictwa zawodowego; wzmocnienie kompetencji kadry dydaktycznej w zakresie nowoczesnych narzędzi dydaktycznych (wdrożenie platformy distance learning); kształcenie ustawiczne w dziedzinach technicznych (organizacja i przeprowadzenie studiów podyplomowych)
2) „Adaptacja i wyposażenie laboratoriów Centrum Badań i Transferu Technologii (CeBiTT) Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Zamościu”
Projekt zakłada adaptację obiektów przy ul. Zamoyskiego 64 i Szczebrzeskiej 41 na potrzeby uruchomienia Centrum Badań i Transferu Technologii (CeBiTT) PWSZ w Zamościu oraz wyposażenie laboratoriów CeBiTT w specjalistyczne urządzenia badawcze i odpowiednie oprogramowanie. W ramach projektu stworzono infrastrukturę badawczo-rozwojową: Laboratorium Odnawialnych Źródeł Energii, Laboratorium Mechaniki, Laboratorium Matematyki Stosowanej i Optymalizacji Procesów.
3) „Praktyki pedagogiczne drogą do innowacyjnego szkolnictwa”
Analiza programów praktyk pedagogicznych oraz potrzeb studentów i nauczycieli, na podstawie której zostanie przygotowany program praktyk pedagogicznych; organizacja i przeprowadzenie warsztatów dla uczestników projektu oraz przeprowadzenie zajęć praktycznych w placówkach oświatowych w oparciu o wypracowany w ramach projektu Program Praktyk Pedagogicznych.
4) „Nauka dla biznesu, biznes dla nauki” Organizacja i przeprowadzenie stażu dla pracowników przedsiębiorstw w jednostkach naukowych; Organizacja stażu dla pracowników naukowych oraz naukowo – dydaktycznych uczelni w przedsiębiorstwach; Przeprowadzenie 4 szkoleń praktycznych dla 45 pracowników przedsiębiorstw w następujących obszarach: materiały konstrukcyjne XXI wieku, komputerowe wspomaganie prac inżynierskich, diagnostyka pojazdów samochodowych, obsługa maszyn CNC
5) „Poprawa dostępu do wiedzy i wysokiej jakości usług edukacyjnych poprzez przebudowę, rozbudowę oraz kompleksowe wyposażenie infrastruktury dydaktycznej Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Szymona Szymonowica w Zamościu”
Zmiana układu funkcjonalnego, przebudowa oraz rozbudowa obiektu dydaktycznego o nowe pomieszczenia (sala audytoryjna dla 120 osób, atrium przy głównym wejściu do budynku), wymiana instalacji, przebudowa i rozbudowa dróg manewrowych na terenie inwestycji, parkingów oraz chodników, wyposażenie obiektu (pracownie dydaktyczne, laboratoria, ciągi komunikacyjne) oraz zakup sprzętu naukowo – badawczego.
PWSZ w Zamościu jest inicjatorem wielu przedsięwzięć. Zamość ma już wyższe uczelnie dla absolwentów szkół ponadgimnazjalnych, Uniwersytet Trzeciego Wieku, ale nie miał dotychczas propozycji akademickiej dla uczniów szkół podstawowych, gimnazjów i ponadgimnazjalnych. Władze uczelni postanowiły dać im możliwość poznania życia uczelnianego od środka, tego prawdziwego. PWSZ w Zamościu zainteresowana jest rozwojem młodych ludzi z regionu, bo siła regionu zależy od poziomu wykształcenia jego mieszkańców.
Pierwszą z inicjatyw dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych jest Uniwersytet Pierwszego Wieku. Ma on na celu skupianie zdolnej młodzieży, która chętnie będzie uczestniczyć w zajęciach z wybitnymi specjalistami i autorytetami w swoich dziedzinach oraz w różnego rodzaju wydarzeniach w uczelni. Zobaczenie życia akademickiego w tak młodym wieku, z pewnością pomoże w przyszłości przy wyborze kierunku studiów.
Kolejnym przedsięwzięciem, które Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Szymona Szymonowica w Zamościu poparła, jest utworzenie w Zamościu Uniwersytetu Dziecięcego „Dzieci Przyszłości”.Ideą Uniwersytetu dla młodych adeptów nauki (6-12 lat) jest pogłębianie nauki wśród dzieci i młodzieży, rozbudzając ich naturalną ciekawość świata oraz wprowadzenie w tajniki życia akademickiego. PWSZ w Zamościu objęła patronat honorowy nad projektem.
Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Szymona Szymonowica w Zamościu bardzo chętnie włącza się w działania propagujące naukę wśród społeczeństwa.
Rektor Uczelni objął patronatem honorowym konkurs matematyczny, organizowany przez Lubelskie Samorządowe Centrum Doskonalenia Nauczycieli oddział w Zamościu oraz Zespół Szkół Elektronicznych w Lublinie.
Uczelnia jest organizatorem Zamojskiego Dyktanda, w którym udziałbiorą uczniowie szkół ponadgimnazjalnych i gimnazjumoraz Konkursu Języka Angielskiego dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych.
Niewątpliwie największą impreza organizowaną przez PWSZ w Zamościu jest Zamojski Festyn Lotniczy Zamość-Mokre, który odbywa się na lotnisku Mokre k. Zamościa. W 2010 r. była to pierwsza i jedyna tego typu impreza w regionie.
foto. Szymon Łyciuk
Organizatorom udało się zaprosić najlepszych pilotów wykonujących akrobacje 
- Jurgis Kairys, Grupa Akrobacyjna Żelazny i Zespół Akrobacyjny „Biało-Czerwone Iskry”. Oprócz pokazów lotniczych, dla publiczności przygotowano także atrakcje
na ziemi. Na scenie przez cały dzień odbywały się występy muzyczne– POWER PLAY, Ewa Kuklińska, Anna Kurdybaha, Julia Stolar, Petro Panasiuk, Tranquil, PDS, BLOOM, MUS, Abba Show, Natalia „Nadrine” Bednarek. Dla najmłodszych uczestników festynu wystąpił Pan Yapa, który przygotował dla dzieci wiele zabaw i konkursów zcennymi nagrodami. Ponadto dla publiczności zorganizowano wystawęsamolotów,
paradę motoryzacyjną, pokazy modelarskie,wesołe miasteczko, punkty gastronomiczne i handlowe.